Bác sỹ đang bị vắt kiệt sức lao động:
Là ngành được xác định phải “đào tạo, tuyển dụng và đãi ngộ đặc biệt” song hiện nay, rất nhiều cán bộ y tế - đặc biệt là ở địa phương, chưa nhận được đãi ngộ tương xứng. Ngay tại các thành phố lớn, không phải bác sỹ, điều dưỡng nào cũng có cơ hội làm thêm để tăng thu nhập, đảm bảo cuộc sống.
Khám 10 người bằng khám 100 người
Đó là thực tế mà bác sỹ Trần Văn Phúc (BV đa khoa Xanh Pôn, Hà Nội) nêu khi giá viện phí BHYT bệnh viện thu không đủ chi.
 |
| Bác sỹ BV Bệnh Nhiệt đới Trung ương lấy máu xét nghiệm cho bệnh nhân khi đại dịch cúm A/H1N1 mới tràn vào Việt Nam. Ảnh: Cẩm Quyên |
Để làm rõ hơn về việc này, bác sỹ Phúc phân tích: Để một máy siêu âm sinh ra lợi nhuận vừa đủ bù đắp chi phí tối thiểu cho máy đó hoạt động thì giá mỗi ca siêu âm phải là 70.000 đồng. Nhưng thực tế, giá BHYT trả cho mỗi ca siêu âm này chỉ 20.000 đồng, nghĩa là bệnh viện phải chịu lỗ 50.000 đồng/ca.
“Thực tế này khiến bệnh viện càng làm càng lỗ, không có tiền để đầu tư mua sắm máy móc, máy nào cũng “kẽo kẹt” song đều phải sử dụng hết công suất để phục vụ bệnh nhân. Vậy thì nói gì đến chuyện có tiền để trả công cho cán bộ y tế sao cho xứng đáng?”, bác sỹ Phúc đặt câu hỏi.
Bác sỹ Phúc cho biết: “Đêm trực là vất vả nhất, bác sỹ thức trắng đêm, phải khám cho hàng trăm bệnh nhân cấp cứu, nhiều bệnh nhân và người nhà trong trạng thái bị kích động khiến bác sỹ, điều dưỡng bị đe dọa, rất khổ sở. Nhưng tiền bồi dưỡng mỗi ca trực cho bác sỹ như vậy cũng chỉ 100.000 đồng.
“Là bệnh viện hạng I của TP Hà Nội, số lượng bệnh nhân luôn quá tải vượt chỉ tiêu 200 - 300%, nhưng càng quá tải thì thu nhập của nhân viên y tế càng thấp do bất cập của chế độ viện phí khu vực BHYT, nên thực tế thu nhập của cán bộ y tế rất “khiêm tốn”. Ngoài tiền lương theo ngạch bậc, nhờ mở khu vực khám dịch vụ, mỗi năm mỗi cán bộ y tế được thêm một khoản phúc lợi “không đáng là bao” - bác sỹ Phúc chia sẻ.
Mỗi đêm trực cũng phải xử lý 60-70 bệnh nhân, có lúc cao điểm lên tới 100 người, số tiền mà chị Hoàng Thị Nguyệt - bệnh viện huyện Hoài Đức (Hà Nội) nhận được là 60.000 đồng. “Đó là đã tăng rồi, trước đây mỗi ca trực chỉ được 25.000 đồng thôi”, chị Nguyệt ngậm ngùi.
"Bệnh nhân đòi hỏi chúng tôi ân cần, nhẹ nhàng, đó là điều bình thường, nhưng ngày nào cũng quần quật như thế, nói thực lòng là quá mệt mỏi và áp lực", chị Nguyệt than.
Chị tâm sự: “Trong ngành y, muốn sống tốt một cách chân chính bằng nghề khó lắm, trừ những người thực sự giỏi, có tiếng, mà số này rất ít, muốn sống tốt cũng phải “lách” đủ kiểu chứ không trông chờ vào đồng lương èo uột Nhà nước trả”. Đi làm đã mười mấy năm, hiện lương chị Nguyệt chỉ hơn 3 triệu đồng.
Vắt kiệt sức lao động
Tại bệnh viện tuyến Trung ương, do được thực hiện các dịch vụ y tế đa dạng hơn và được thu viện phí mức cao hơn, có điều kiện làm thêm ngoài giờ nên thu nhập của cán bộ y tế có khá hơn, song cũng rất vất vả.
PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, trưởng khoa Nhi BV Bạch Mai cho biết mỗi bác sỹ của khoa mỗi ngày khám ít nhất 30-50 ca, ngày nào đông khoảng 60-70 ca, cao điểm lên tới 100 ca, trong đó có những ca nặng không thể tính được lượng chất xám, thời gian, kinh nghiệm bác sỹ phải đổ vào.
 |
| Làm việc vất vả trong môi trường nhiều áp lực song chế độ đãi ngộ với cán bộ y tế chưa thỏa đáng. Ảnh: Cẩm Quyên |
Công việc áp lực là vậy nhưng ngoài lương cơ bản, mỗi bác sỹ ở đây hàng tháng nhận thêm không quá 1,5-2 lần lương tối thiểu theo quy định. Tính ra, mỗi bác sỹ ra trường được nhận vào làm việc chính thức (tức là 8 năm kể từ khi đỗ ĐH, bởi ra trường sau 6 năm học Y còn phải học nghề 2 năm nữa) thì thu nhập mỗi tháng chỉ trên 5 triệu đồng.
Đồng tình với ý kiến này, song bác sỹ Trần Văn Phúc ngậm ngùi: Làm thêm là điều bắt buộc, chẳng bác sỹ nào muốn. Sau mỗi ngày quần quật ở bệnh viện, ai cũng muốn được nghỉ ngơi, dành thời gian cho con cái, gia đình, đọc sách nghiên cứu trau dồi chuyên môn vì ngành y mà tụt hậu là chết.
“Thế nhưng, vì thu nhập từ bệnh viện chẳng đủ đảm bảo cuộc sống nên bác sỹ hết giờ làm vẫn phải đến phòng khám tư “cày cuốc” đến 9-10 giờ đêm mới nghỉ. Nhiều người nói thu nhập của bác sỹ thành phố cao, nhưng đó chỉ là một bộ phận rất nhỏ.
Thu nhập của ngành y (ở thành phố) thực chất cũng không quá kém cỏi so với các ngành nghề khác song thực tế bác sỹ đang bị bóc lột sức lao động vì làm việc quá vất vả nhưng không nhận được đãi ngộ tương xứng chứ đừng nói đến đãi ngộ đặc biệt”, bác sỹ Phúc cho hay.
Còn với bác sỹ địa phương, vùng sâu vùng xa thì làm thêm bằng gì? Một bác sỹ ở tỉnh Cao Bằng cho biết bệnh nhân nếu có điều kiện kinh tế đều đổ về Hà Nội chữa bệnh, chỉ còn lại toàn bệnh nhân nghèo, nhiều khi bác sỹ còn phải bỏ tiền túi ra để giúp bệnh nhân mua cơm ăn, quần áo. Như vậy, có mở phòng khám hay dịch vụ cũng "ế".
Với khoản lương ít ỏi (đã cộng cả phụ cấp đặc thù ngành cũng chỉ trên 2 triệu/tháng) nhưng cán bộ y tế ở đây vất vả vô cùng: Phải đến từng thôn bản tuyên truyền, phát thuốc và vận động người dân hợp tác.
“Trong khi Đảng, Nhà nước và Bộ Y tế luôn khẳng định vai trò đặc biệt của hệ thống y tế cơ sở thì thực tế những chính sách đãi ngộ đối với cán bộ ở tuyến này đã thỏa đáng chưa?”, vị bác sỹ ưu tư.
Cẩm Quyên
Theo Vietnamnet:
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/162654/bac-sy-dang-bi-vat-kiet-suc-lao-dong.html
Lương 2 triệu/tháng chắc chắn có chuyện'
Từ đánh giá “chế độ đãi ngộ cán bộ y tế hiện rất bất cập”, ông Nguyễn Tiến Quyết, Giám đốc BV Hữu nghị Việt Đức nhận định: “Lương điều dưỡng 2 triệu/tháng thì chắc chắn có chuyện ngay”.
 |
| Giám đốc BV Việt Đức Nguyễn Tiến Quyết: Đi liền với trách nhiệm phải là quyền lợi tương xứng để thầy thuốc yên tâm làm việc. Ảnh: Cẩm Quyên |
“Đứng ghép tạng cả đêm nhưng đúng cơ chế chỉ được mấy trăm bạc thì không có nghĩa lý gì. Chữa bệnh là trách nhiệm của người thầy thuốc nhưng đi liền với trách nhiệm phải là quyền lợi tương xứng để thầy thuốc yên tâm làm việc, cống hiến”, Giám đốc BV Việt Đức nói.
Cho rằng chế độ đãi ngộ còn “quá bất cập” nên dù bệnh viện đã làm rất tốt các chính sách rồi mà tiêu cực vẫn nảy sinh.
“Lương điều dưỡng 2 triệu/tháng chắc chắn có chuyện ngay. Chúng tôi phải cố gắng tập trung tối đa, vận dụng những quy định trong khuôn khổ được pháp luật cho phép mới có thể tăng thu nhập cho anh em, lương được 6-7 triệu/tháng mới tạm đủ sống, yên tâm mà làm việc”, ông Quyết cho hay.
Một trong những nguyên nhân khiến các bệnh viện khó khăn trong việc tìm nguồn tiền trả công cho cán bộ y tế là do ngân sách hạn hẹp, giá dịch vụ y tế thấp hơn giá thực tế nên bệnh viện không có nguồn thu, hầu như trông chờ vào khu vực dịch vụ.
 |
| Ảnh: Cẩm Quyên |
Tại BV Việt Đức, ông Quyết cho biết 6-7 năm nay mỗi năm cần khoảng trên 1.000 tỉ đồng để duy trì và triển khai hoạt động bình thường (con số theo kết quả kiểm toán năm 2012) song thực tế, mỗi năm ngân sách chỉ “đổ” về 2% tổng số này. “Số còn lại phải tự xoay sở theo các cơ chế mà Nhà nước cho, rất chật vật”, ông Quyết nói.
“Chảy máu" bác sỹ
Ở địa phương, các lãnh đạo bệnh viện và cán bộ y tế còn “kêu” nhiều hơn. Thậm chí, ông Trương Quý Dương, Giám đốc BV đa khoa tỉnh Hòa Bình phải thốt lên: “Bệnh viện chúng tôi đang tự ăn thịt mình”.
Ông phân tích: Ngân sách mỗi năm cấp cho bệnh viện đảm bảo được 15% nhu cầu, còn lại phải dựa vào nguồn thu của đơn vị, nhưng nguồn thu về giá trị và cơ cấu cũng có rất nhiều bất cập.
Lý do là phần khám dịch vụ rất ít bởi nhân dân kinh tế khó khăn, có dịch vụ tốt hơn thì người dân cũng không có khả năng chi trả, những bệnh nhân có điều kiện đều tìm về các bệnh viện tuyến Trung ương.
Ngoài ra, thủ tục để triển khai các dịch vụ cũng rất khó vì qua rất nhiều khâu.
“Thu nhập của cán bộ y tế vùng núi thấp hơn nhiều vì ngoài lương, các khoản thu nhập khác hầu như không có thêm nữa. Có một số tỉnh nguồn cấp từ ngân sách rất thấp, dẫn tới phần thu được từ viện phí chỉ đủ bù đắp thiếu hụt để trả lương, các chi phí khác dùng để làm lương tăng thêm rất ít.
Từ sự chênh lệch về thu nhập cộng thêm một số yếu tố xã hội khác nên luôn luôn có xu hướng “chảy máu” chất xám ở các vùng có điều kiện khó khăn”, ông Dương nói.
 |
| Do thu nhập, điều kiện làm việc thô sơ nghèo nàn nên cán bộ y tế tuyến dưới luôn muốn "chạy" lên tuyến trên. Ảnh minh họa: Cẩm Quyên |
Điều ông Dương lo ngại cũng đã xảy ra trên thực tế, khi mà bệnh viện ông đảm nhận trách nhiệm chăm sóc sức khỏe cho gần 90 vạn dân trong tỉnh và vùng lân cận như Phú Thọ, Sơn La nhưng tổng cộng chỉ có 123 bác sỹ, 309 điều dưỡng và kỹ thuật viên, luôn trong tình trạng quá tải song thu nhập lại không có.
Các nước trên thế giới đãi ngộ bác sỹ thế nào?
Bác sỹ ở các nước trên thế giới luôn có thu nhập cao hơn hẳn so với các ngành nghề khác. Tại Mỹ, thu nhập của bác sỹ phẫu thuật mỗi năm là 219.770 USD (106 USD cho mỗi giờ lao động), cao nhất trong số các ngành nghề. Tại Anh, thu nhập của bác sỹ cao nhất với 45.600 bảng (khoảng 73.400 USD)/năm (song thu nhập của y tá, hộ lý lại thuộc nhóm thấp nhất).
Tại Nga, thu nhập trung bình hàng tháng của bác sỹ khoảng hơn 2.000 USD (cao hơn mức sống trung bình 1,5 lần), tại Hàn Quốc là 6.000 USD/tháng. Còn tại một nước thuộc khối ASEAN như Singapore, thu nhập hàng tháng của bác sỹ khoảng 2.500 USD, cao trong các ngành nghề.
Còn với các nước lân cận Việt Nam, GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng, chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, cho biết họ cũng gặp những vấn đề về đãi ngộ cán bộ y tế như Việt Nam, nhưng nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp về tài chính y tế nên vấn đề này đã được tháo gỡ tốt hơn.
So sánh thu nhập của bác sỹ Việt Nam với bác sỹ thế giới (như bác sỹ ở Anh, Pháp, Mỹ, …) là điều “không tưởng”, song có thể thấy một điều là người làm ngành y ở nước ngoài thường có thu nhập cao nhất.
Tuy nhiên, GS Phạm Mạnh Hùng lưu ý: Cần phân biệt và làm rõ vấn đề lương và thu nhập của bác sỹ. Ở nước ngoài, số tiền đó là thu nhập của bác sỹ, được công khai và phải đóng thuế. Còn tại Việt Nam, nếu nói về lương thì ngành nào cũng thấp như nhau, không riêng gì ngành Y.
Cẩm Quyên
Theo Vietnamnet:
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/162845/-luong-2-trieu-thang-chac-chan-co-chuyen-.html
Điều tra thu nhập bác sỹ rồi hãy cải cách
Không nên để thầy thuốc phải tự tìm cách mưu sinh. Nhưng trước khi muốn cải cách chế độ đãi ngộ, cần có điều tra trung thực, khách quan về thu nhập - GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam nhận định.
Trao đổi với VietNamNet về chế độ đãi ngộ cán bộ y tế đang được đông đảo bạn đọc quan tâm, GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng nói:
Cần phải nói rằng trước đây người thầy thuốc làm việc với 2 động cơ: Phục vụ người bệnh và nghiên cứu khoa học. Nhưng nay họ có thêm động cơ khác, đó là mưu sinh.
Trong mối quan hệ giữa vấn đề mưu sinh của người thầy thuốc với vấn đề phục vụ người bệnh, bất luận ở thời nào cũng phải đặt tính mạng và chất lượng phục vụ người bệnh lên trên hết.
Trong thời buổi ngày nay, chúng ta không thể không nói đến lợi ích của người thầy thuốc. Vì người ta phải kiếm sống, trong kinh tế thị trường ta coi y tế là dịch vụ, đã là dịch vụ thì phải trao đổi.
Hơn nữa, trước đây bao cấp triệt để, người thầy thuốc được Nhà nước nuôi sống, không phải lo cuộc sống, tất cả đều sống như nhau nên thầy thuốc không bị đặt ra vấn đề mưu sinh và tự mưu sinh. Còn bây giờ, Nhà nước không còn bao cấp triệt để nữa, vấn đề mưu sinh của thầy thuốc càng trở nên quan trọng.
 |
| GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam. Ảnh: Kim Sơn |
Thưa GS., thầy thuốc cũng cần mưu sinh như những người bình thường khác. Nhưng sự mưu sinh này nên được hiểu như thế nào cho phù hợp, bởi ngành y là ngành đặc biệt?
Khi nói đến vấn đề kiếm sống của người thầy thuốc, phải đặt ra mấy câu hỏi: Anh sẽ kiếm sống như thế nào? Anh có làm giàu được bằng nghề này không? Và có nên để thầy thuốc tự mưu sinh hoàn toàn không?
Tôi không khẳng định mà chỉ cung cấp bằng chứng: Trên thực tế không có nhà tỷ phú nào trở thành tỷ phú bằng nghề khám chữa bệnh. Dùng nghề thầy thuốc làm động cơ làm giàu thì cực kỳ tai hại. Nếu như vậy, anh sẽ mong người ta ốm nhiều và làm giàu trên sự đau ốm của người khác.
Tôi nghĩ rằng Nhà nước cần thể hiện vai trò của mình, không nên để người thầy thuốc tự mưu sinh hoàn toàn. Bởi nếu để tự mưu sinh thì người ta luôn đặt vấn đề kiếm sống lên hàng đầu.
Thứ hai, quan trọng hơn, là nếu để việc tự mưu sinh của thầy thuốc đã trở thành thói quen thì sau này, khi những cải tiến và cách mạng về y tế ra đời, chính họ lại là những người phản đối, vì họ đã quen với việc kiếm tiền rồi. Nó giống như việc bạn để cho một đứa con hư rồi mới đưa nó vào nề nếp thì nó sẽ phản ứng với mình. Lúc đó, chính những cán bộ y tế sẽ là lực lượng cản trở sự đổi mới của y tế và dẫn đến nguy cơ đổ bể nền y tế.
Không nên tách bạch lương và thu nhập trong BV công
Dù chưa có thống kê chính thức nhưng có một thực tế là một bộ phận bác sỹ ở thành phố lương thấp song thu nhập không phải là thấp. Ông đánh giá thế nào về thực tế này?
Lương là do Nhà nước trả còn thu nhập thì có những nguồn ngoài Nhà nước trả. Nếu chỉ nói đến lương thì thầy thuốc nào cũng nói lương thấp, và nói thế là đúng. Vì lương do Nhà nước trả cho thầy thuốc thì chỗ nào cũng thấp. Nhưng thu nhập thì thầy thuốc ở thành phố kiếm được nhiều hơn ở miền nông thôn và miền núi.
 |
GS.TSKH Phạm Mạnh Hùng cho rằng không nên tách bạch lương và thu nhập trong BV công.Ảnh: Bình Minh
|
Việc bao nhiêu thầy thuốc có thu nhập cao chưa có điều tra nên tôi không có đánh giá (và cũng rất khó điều tra). Cần tiến hành điều tra một cách trung thực mới có câu trả lời. Những khoản thu nhập thêm của thầy thuốc đến từ nguồn nào cũng nên làm cuộc điều tra khách quan chứ không thể nói mò.
Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng bộ phận ấy ở thành phố dù cho là nhỏ nhưng cũng là mẫu hình có tác động xấu đối với các thầy thuốc khác, khiến mọi người chạy theo họ.
Tôi cho rằng khái niệm lương và thu nhập không nên phân tách, vì tiền nào thì cũng là tiền, thầy thuốc vào làm việc chỉ có một thu nhập do bệnh viện trả tương xứng với cống hiến của họ. Còn hiện giờ tại bệnh viện công mình cứ tách bạch nên ai cũng kêu lương thấp nhưng thu nhập chưa chắc đã thấp.
Theo tôi, các bệnh viện công nên học tập mô hình quản lý tài chính của bệnh viện tư để minh bạch hóa vấn đề tài chính, từ đó minh bạch hóa thu nhập của cán bộ y tế.
Chỉ khi có sự minh bạch thì mới có những chính sách cải cách đúng đắn, chứ nếu cứ “lẫn lộn” như thế này thì Bộ trưởng có đề xuất nữa về vấn đề đãi ngộ đặc biệt cho cán bộ y tế cũng không giải quyết được gì. Vì Nhà nước lấy tiền đâu mà trả lương? Cần phải giải quyết được vấn đề cơ chế tài chính của các bệnh viện công một cách đồng bộ mới tháo gỡ được những khó khăn hiện nay.
Đổi mới cơ chế tài chính, công khai minh bạch
GS. có thể chia sẻ một số kinh nghiệm quản lý tài chính của hệ thống y tế tư nhân mà GS. biết? Nếu áp dụng cho các bệnh viện công thì liệu có gặp khó khăn gì không?
Cần nhớ rằng bệnh viện tư một mặt vẫn khám chữa bệnh theo đúng quy định của Nhà nước nhưng một mặt vẫn làm công tác từ thiện, xã hội, vẫn có công đoàn, trả lương cán bộ cao, công khai minh bạch, tổng số tài chính bệnh viện đều nằm trong tay giám đốc và chỉ có duy nhất một đầu mối tài chính, bệnh nhân chỉ phải đóng tiền 1 lần và cho 1 người.
Trong khi bệnh viện tư trả lương 20-30 triệu/tháng, bác sỹ yên tâm làm việc thì ở bệnh viện công, bác sỹ có tâm trạng không muốn làm vì nghĩ “lương không đủ sống”. Ai cũng kêu nhưng thực chất có những thu nhập vô hình ai cũng biết mà không nói ra. Muốn minh bạch hóa vấn đề lương thì phải điều tra để lấy cơ sở mà đổi mới, cải tiến, nếu không điều tra thì mọi thông tin chỉ là nói mò.
Nhưng các giám đốc bệnh viện công nói không thể làm như bệnh viện tư vì họ không được tự chủ 100%?
Nhưng thực tế hiện nay đang đặt ra nhu cầu bắt buộc phải đổi mới, đã là quản lý tài chính y tế theo cơ chế thị trường thì phải tuân theo các quy luật của thị trường. Chính sự mập mờ giữa thị trường với bao cấp trong quản lý tài chính y tế đã làm phát sinh tiêu cực trong hệ thống y tế.
Cơ chế tài chính này phải giải quyết đồng bộ 6 vấn đề: Vốn, phân bổ, giá thành và giá, tự chủ (tự chủ đến đâu và tự chủ cái gì), chính sách y tế cho người nghèo và thu nhập của cán bộ y tế. Hiện nay mình cứ giải quyết manh mún, chưa đặt ra thành một gói tổng thể thống nhất về tài chính y tế nên chưa có hiệu quả.
Chỉ khi có quyết tâm thay đổi, thực hiện thống nhất, đồng bộ các giải pháp trên thì mới có thể thay đổi toàn diện và căn bản hệ thống y tế, từ đó giải quyết những bài toán mà ngành y tế đang phải đối mặt, trong đó có vấn đề về thu nhập của thầy thuốc.
Theo GS., vai trò điều tiết của Nhà nước trong vấn đề này được thể hiện như thế nào?
Nhà nước cần giáo dục chính trị cho bác sỹ về động cơ làm việc và điều hòa chính sách để tránh khủng hoảng.
Ở các nước, thầy thuốc ra trường lương gấp 2-3 lần ngành khác vì thời gian đào tạo và yêu cầu nghề nghiệp cao hơn nên phải đòi hỏi có sự điều hòa (chứ không phải can thiệp). Nếu không điều hòa thu nhập giữa các vùng miền, các bác sỹ ở thành phố kiếm được nhiều tiền khiến bác sỹ nông thôn miền núi đổ xô xuống đồng bằng, vậy ai sẽ phục vụ khu vực đó? Điều đó sẽ dẫn tới khủng hoảng nhân lực giữa các vùng miền.
Cẩm Quyên
Theo Vietnamnet:
http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/163026/dieu-tra-thu-nhap-bac-sy-roi-hay-cai-cach.html
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét