Khi các quan né sốc... về hưu

Một vài "quan bác" trước khi về hưu ký hàng loạt quyết định bổ nhiệm con, cháu trong nhà hay các mối quan hệ vào các chức vụ quan trọng trong cơ quan.

Mới đây, dư luận xôn xao khi báo chí đưa tin cựu Bộ trưởng Bộ GTVT Hồ Nghĩa Dũng sau 8 tháng về hưu đã được bầu làm Ủy viên HĐQT và là nhà tư vấn của Công ty Đèo Cả vốn được chính ông ký tá giao dự án quan trọng khi còn tại vị. Sự vụ này gợi cho nhiều người suy ngẫm về câu chuyện quan chức Nhà nước ở VN khi về hưu.

Hưu là hết?

Đó là câu cửa miệng của nhiều người về hưu, đặc biệt là những người vốn có chút chức sắc khi còn công tác.

Vì thế, không có gì khó hiểu khi ở nhiều nơi, tiệc chia tay về hưu là một sự kiện lớn. Ví như gần đây là thông tin, ảnh chụp tiệc chia tay linh đình, thuê cả "dàn nhạc thính phòng", của một vị nguyên quan chức ngành thuế thành phố. Câu hỏi mà nhiều người đặt ra là chi phí cho tiệc từ đâu?

Thông thường, mỗi tiệc chia tay là khách mời sẽ kéo tới cả trăm người, có quà tặng, phong bao, cụng ly tiễn đưa. Còn những người "được" chia tay hẳn đều ngậm ngùi, vì tiệc tàn cũng là hết. Thực sự là hết!

Bởi còn tại vị là còn lương cao, còn bổng lộc, còn quyền lực, v.v... "Về vườn" rồi chỉ còn lương ba cọc, ba đồng, bổng hết, lộc tàn. Từ mức thu nhập có thể đến hàng chục, hàng trăm triệu một tháng, mà giờ đây chỉ còn lại dăm bảy triệu một tháng chòng chọc lương hưu. Đó là chưa kể "còn duyên người đón kẻ đưa, hết duyên đi sớm về trưa một mình", về hưu rồi không còn mấy ai săn đón, lại qua thưa gửi.

Chính vì tương lai nhuốm màu u ám này nên những năm tại vị cuối cùng của một số quan chức nhà nước thường là khoảng thời gian "chuẩn bị hạ cánh" êm ái, tránh sốc về hưu.

Tranh minh họa. Nguồn: Tuổi trẻ

101 chiêu giảm sốc

Nhiều phương pháp "né sốc" về hưu đa dạng đã được áp dụng.

Chẳng hạn, chiêu "trẻ hóa" khi sắp về hưu bằng cách làm lại giấy khai sinh để kéo dài thêm năm công tác. Hồi tháng 2 năm nay, báo chí đưa trường hợp Viện trưởng Viện KSND một tỉnh làm lại giấy khai sinh để "trẻ lại" 4 tuổi vào những tháng cận kề tuổi nghỉ hưu (từ năm sinh 1952 thành 1956) [1].

Một số khác thì nằng nặc xin cơ quan cũ cho ở lại để làm "tư vấn", "cố vấn"... vì kinh nghiệm nhiều, quen biết lắm mà giờ nghỉ cũng phí hoài. Trong khi ở chính cơ quan đó có khi "đốt đuốc" cũng không thấy chính sách chế độ cho họ, đành phải đi tìm ra cách nào đó.

Những ai không còn cách nào nữa, buộc lòng phải hưu thì cố gỡ. Cái gỡ dễ thấy nhất là một vài "quan bác" trước khi về hưu ký hàng loạt quyết định bổ nhiệm con, cháu trong nhà hay các mối quan hệ vào các chức vụ quan trọng trong cơ quan, "cơ cấu cài cắm".

Đầu tháng 9 vừa qua, Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch một thành phố chính thức nhận hình thức xử lý phê bình rút kinh nghiệm do đã ký 21 quyết định bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo cấp phòng ban và tương đương trước khi về hưu [2].

Trước đó, dư luận cũng xôn xao khi hay tin một vị nguyên tổng thanh tra Chính phủ bị phát hiện trong vòng 6 tháng trước khi "hạ cánh" đã ký tới 60 quyết định bổ nhiệm cán bộ.

Chiêu tiếp theo là gỡ nhà cửa, như sự việc ở khu nhà công vụ tại Hoàng Cầu, Hà Nội mà báo chí phản ánh. Trong số 80 căn hộ ở đây hiện có nhiều trường hợp cán bộ về hưu lâu năm nhưng chưa trả nhà, có nhiều trường hợp để cho con cháu, người thân. Thậm chí có nhiều trường hợp đã mất nhưng vợ con người được giao nhà công vụ vẫn ở lại, có nhiều nhà chỉ khóa cửa để đó.

Về doanh nghiệp làm lãnh đạo

Một trong những lựa chọn của các quan chức khi hưu là về doanh nghiệp nhận vị trí lãnh đạo, cố vấn, như trường hợp của cựu bộ trưởng GTVT Hồ Nghĩa Dũng ở công ty Đèo Cả.

Doanh nghiệp dường như rất "khoái" quan chức về hưu, vì họ vừa có kiến thức, vừa am hiểu luật pháp, vừa có sẵn những quan hệ có thể giúp đỡ DN trong nhiều hoạt động. Hơn nữa, mời cựu quan chức cấp cao làm việc cũng là một cách quảng cáo tên tuổi hữu hiệu cho doanh nghiệp.

Đối với bản thân các quan chức về hưu, nhiều người cảm thấy còn đủ sức khỏe, năng lực và muốn tiếp tục làm việc thì đây cũng là một lựa chọn tốt, chỉ cần tuân thủ đúng nguyên tắc, quy định pháp luật.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, dư luận không khỏi   băn khoăn về điều gì ẩn chứa sau những quyết định về doanh nghiệp làm lãnh đạo này. Chẳng hạn, liệu khi còn đương chức, những người này có từng giao dịch hay làm ăn ngầm nào với DN theo kiểu "lót ổ" chuẩn bị về hưu hay không?

Ví như liệu việc đi làm sau hưu của họ có vi phạm vào Nghị định 102 CP hay không? Văn bản này quy định thời hạn không được kinh doanh trong lĩnh vực có trách nhiệm quản lý đối với những người là cán bộ, công chức, viên chức sau khi thôi giữ chức vụ.

Nghị định 102 CP chia 4 nhóm bị khống chế thời gian từ lúc về hưu đến khi tham gia thành lập, quản lý, điều hành doanh nghiệp ngoài nhà nước. Trong đó, nhóm một gồm các công chức thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Tài chính; Thương mại; Tư pháp; Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Những người thôi giữ chức vụ thuộc các lĩnh vực này không được kinh doanh trong thời hạn từ 12 - 24 tháng. Các nhóm còn lại bị khống chế thời gian 6 - 18 tháng.

Trên thế giới, nhiều quan chức, thậm chí tổng thống các nước như Pháp, Mỹ, v.v... sau khi về hưu vẫn có thể đàng hoàng đi làm diễn giả hay viết sách kiếm tiền, với thu nhập có khi còn cao hơn cả khi đang tại vị.

Còn ở VN, chức tước thường được gắn với bổng lộc nhiều hơn rất nhiều mức lương trên giấy tờ. Bởi vậy, dù có lương hưu cao hơn dân thường gấp đôi ba lần, nhưng với một số quan chức, cũng chẳng thấm là bao so với thu nhập khi đương chức. Có lẽ, chính những chêch lệch "một trời một vực" đó đã làm nảy sinh tình trạng "sống gấp", trục lợi trước và ngay sau khi quan chức về hưu.

                                                                                                                                      Nguyễn Anh Thi

Theo Vietnamnet:

http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/199273/khi-cac-quan-ne-soc----ve-huu.html

“Chính phủ đang cân nhắc vay 1 tỷ USD để đảo nợ”

Phương thức và lãi suất của đợt phát hành trái phiếu quốc tế sắp tới chưa được tiết lộ...

Bộ trưởng Nguyễn Văn Nên: "Phát hành trái phiếu lần này chỉ như vay để đảo nợ thôi".

“Do khoản vay khoảng 1 tỷ USD của chúng ta trước đây lãi cao nên Chính phủ đang tính toán vay một khoản khác tương đương với lãi suất thấp hơn”.

Thông tin này được Bộ trưởng - Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên xác nhận tại buổi họp báo Chính phủ, chiều tối 28/8.

Theo Bộ trưởng Nên, mục đích của việc phát hành trái phiếu quốc tế của Chính phủ giống như việc vay để đảo nợ. Hiện nay chúng ta có một khoản vay trên dưới 1 tỷ USD, nhưng phải chịu lãi suất cao vì vay vào thời điểm lãi suất cao trước đây.

Do đó, hiện Chính phủ nhận thấy có thể vay một khoản khác tương ứng như vậy với lãi suất thấp, với tinh thần là không làm thay đổi số nợ, nhưng lãi phải trả thì thấp hơn.

“Con số cụ thể tôi có thể thông báo sau với các bạn, nhưng mục đích là như vậy, nên Chính phủ đã thống nhất cao việc này”, Bộ trưởng Nên nói.

Liên quan đến phương thức và kế hoạch tiếp thị cũng như lãi suất của đợt phát hành trái phiếu quốc tế lần này của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Văn Hiếu cho biết những nội dung đó thuộc về bí mật nghiệp vụ, không thể thông tin vào lúc này được.

Như vậy, nếu việc vay đảo nợ này được thực hiện thì đây là lần thứ 3 trong vòng 9 năm, Chính phủ phát hành trái phiếu quốc tế.

Trước đây, năm 2005 Chính phủ đã có đợt phát hành trái phiếu quốc tế tại thị trường chứng khoán New York, để vay 750 triệu USD với kỳ hạn 10 năm, lãi suất 7,125%/năm.

Số trái phiếu này sẽ đến hạn trả nợ gốc và lãi vào năm 2016. Tuy nhiên, do Chính phủ cho Vinashin vay lại toàn bộ số trái phiếu nói trên và khoản vay đã không được sử dụng hiệu quả, nên Vinashin hầu như không có khả năng trả nợ cho Chính phủ.

Đến năm 2010, Chính phủ lại phát hành 1 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm tại Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore với lãi suất danh nghĩa 6,75%/năm. Số tiền này sau đó được Chính phủ cho một số tập đoàn kinh tế lớn như Dầu khí, Điện lực, Vinalines... vay lại.

Trong khi đó, theo kế hoạch vay của Chính phủ năm 2014 được Thủ tướng phê duyệt hồi tháng 4/2014, thì năm nay Chính phủ sẽ vay 367.000 tỷ đồng. Trong đó vay trong nước 367.000 tỷ đồng, trong đó, vay để bù đắp bội chi ngân sách nhà nước là 197.000 tỷ đồng; phát hành trái phiếu cho đầu tư là 100.000 tỷ đồng và đảo nợ khoảng 70.000 tỷ đồng; rút vốn vay nước ngoài là 4.520 triệu USD, tương đương 95.800 tỷ đồng.

Kế hoạch trả nợ của Chính phủ được xác định là 208.883 tỷ đồng, bao gồm 159.683 tỷ đồng trả nợ trong nước; trả nợ nước ngoài là 49.200 tỷ đồng.

Theo Vneconomy:

http://vneconomy.vn/thoi-su/chinh-phu-dang-can-nhac-vay-1-ty-usd-de-dao-no-20140829120910114.htm

Còn theo BBC:

Giới chuyên gia cảnh báo hậu quả việc lấy nợ mới để trả nợ cũ sau khi chính phủ Việt Nam thông báo có thể sẽ phát hành 1 tỷ đôla trái phiếu quốc tế.

Hôm 28/8, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên được các báo trong nước dẫn lời xác nhận rằng "chính phủ đang tính toán vay một khoản khác tương đương với lãi suất thấp hơn" do khoản vay khoảng 1 tỷ đôla trước đây lãi cao".

Nếu kế hoạch được thông qua, đây sẽ là lần thứ ba chính phủ Việt Nam phát hành trái phiếu quốc tế.

Hồi năm 2005, chính phủ Việt Nam cũng đã phát hành trái phiếu quốc tế tại thị trường chứng khoán New York để vay 750 triệu đôla, với kỳ hạn 10 năm và lãi suất 7,125%/năm, theo báo điện tử 

Bấm

VnEconomy.

"Số trái phiếu này sẽ đến hạn trả nợ gốc và lãi vào năm 2016. Tuy nhiên, do Chính phủ cho Vinashin vay lại toàn bộ số trái phiếu nói trên và khoản vay đã không được sử dụng hiệu quả, nên Vinashin hầu như không có khả năng trả nợ cho Chính phủ."

"Trong năm 2010, chính phủ Việt Nam tiếp tục phát hành 1 tỷ đôla trái phiếu kỳ hạn 10 năm tại Sở giao dịch chứng khoán Singapore với lãi suất 6,75%/năm, báo này cho biết thêm. Số tiền này sau đó được Chính phủ cho một số tập đoàn kinh tế lớn như Dầu khí, Điện lực, Vinalines... vay lại", báo này cho biết.

'Kinh nghiệm cay đắng'

Trả lời BBC ngày 3/9, Tiến sỹ Lê Đăng Doanh cho rằng kế hoạch này đang làm dấy lên sự quan tâm rộng rãi của dư luận, trong bối cảnh nợ công của Việt Nam đang tăng với tốc độ cao nhất từ khi bắt đầu Đổi Mới đến nay và nghĩa vụ trả nợ cũng đạt tỷ lệ cao nhất trong chi ngân sách từ trước đến nay.

"Một mặt, việc chính phủ vay đảo nợ trên thị trường quốc tế khi lãi suất đang ở mức thấp được coi là một bước đi hợp lý và khôn ngoan để giảm bớt gánh nặng lãi suất cao trước đây. Hơn thế nữa, mới đây, Moody's đã nâng xếp hạng tài chính của Việt Nam cũng là một tín hiệu thuận lợi", ông Doanh nói.

"Mặt khác, việc sử dụng khoản vay này như thế nào, ngoài việc đảo nợ, là điều được quan tâm để tránh việc lặp lại kinh nghiệm cay đắng của khoản vay 750 triệu đôla đã được trao hết cho Vinashin mà nay nhà nước đang phải trả nợ thay cho tập đoàn này."

Toàn bộ 750 triệu đôla trái phiếu hồi năm 2005 đã được chính phủ Việt Nam chuyển sang cho Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) và tập đoàn này đã không có khả năng trả nợ cho chính phủ do làm ăn thua lỗ.

"Về mặt kỹ thuật, ngoài lãi suất, phí thu xếp khoản vay của các ngân hàng tham gia thu xếp khoản tín dụng này cũng không phải thấp cũng cần phải được xem xét một cách cẩn trọng," ông Doanh nói.

"Vai trò của Quốc Hội trong khoản vay không hề nhỏ này cũng cần được làm rõ, cho đến nay chưa biết thông tin Chính phủ đã báo cáo với Quốc Hội hay chưa."

'Lỗi cực kỳ lớn'

Trả lời BBC trong cùng ngày 3/9, chuyên gia tài chính Bùi Kiến Thành cho rằng việc chính phủ giao toàn bộ tiền vào tay Vinashin mà không cần có các dự án cụ thể để giải ngân là "lỗi cực kỳ lớn".

"Theo tôi nhận xét thì việc nhà nước vay 750 triệu đôla về rồi đưa thẳng cho Vinashin mà không yêu cầu Vinashin trình ra các dự án kinh doanh để dùng số tiền đó thì đó là một lỗi cực kỳ lớn trong quản lý tài chính quốc gia," ông nói.

"Không thể nào đưa hết một số tiền như vậy cho một doanh nghiệp mà chưa có các dự án cụ thể để giải ngân."

"Vinashin sau khi nhận được số tiền đó không biết làm gì, dự án thì chưa có, mà phát triển thì theo kế hoạch 5 - 10 năm, nhận một đống tiền như thế rồi đi đầu tư dàn trải ngoài chức năng của mình."

"Đó là lỗi của chính phủ chứ không phải của riêng Vinashin," ông Thành nhận định.

"Bộ Tài chính phải giữ số tiền đó và giải ngân theo tiến độ chứ không thể nào đưa hết một lần như vậy."

"Nhà nước phải quản lý chặt chẽ hơn vấn đề tài chính của nhà nước và chỉ giải ngân cho doanh nghiệp những dự án doanh nghiệp trình lên và phê duyệt theo tiến độ, không thể giải ngân bừa bãi như vậy được."

'Đảo nợ biểu hiện sự yếu kém'

Ông Bùi Kiến Thành cho rằng việc lấy nợ mới để đắp vào nợ cũ là một bước đi thể hiện sự yếu kém về nguồn lực và sẽ ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trước quốc tế.

"Nếu nhà nước Việt Nam cần vay tiền để trả nợ cũ thì nó thể hiện một yếu thế của nhà nước," ông nói.

"Nó cho thấy nhà nước không đủ phương tiện để thanh toán nợ khi đáo hạn mà phải lấy nợ mới để trả nợ cũ."

"Điều này không được thị trường tài chính quốc tế đánh giá cao, vì nó biểu hiện cho sự yếu kém của hệ thống tài chính và sẽ ảnh hưởng hệ số tín nhiệm của Việt Nam khi đi vay trên thị trường quốc tế."

Theo ông, cách duy nhất để chấm dứt việc đảo nợ là thúc đẩy nền kinh tế phát triển và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp kinh doanh.

"Nếu nền kinh tế phát triển tốt, doanh nghiệp phát triển tốt, không phải chết hàng loạt như lúa sau đợt bão như hiện nay thì doanh nghiệp sẽ có tiền trả thuế cho nhà nước, giúp nhà nước có khả năng thanh toán nợ, giúp nền kinh tế phát triển tốt, tăng dự trữ ngoại hối và giải quyết nợ", ông nói.

Theo BBC:

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/business/2014/09/140903_vn_government_bonds.shtml